Ενότητα 4ΕΛΟΤ 60364-4-42, §4.6

Θερμικά Φαινόμενα & Πυρκαγιά

AFDD, Πυροδιαμερίσματα, Θερμική προστασία

Προστασία από θερμικά φαινόμενα, φωτιά από ηλεκτρικά τόξα (AFDD) και απαιτήσεις πυροδιαμερισμάτων.

Θέματα που καλύπτονται

  • Μέγιστες θερμοκρασίες αγωγών: PVC 70°C, XLPE 90°C
  • Θερμοκρασία βραχυκυκλώματος: PVC 160°C, XLPE 250°C
  • Πυροδιαμερίσματα — σφράγιση διαβάσεων
  • AFDD (Arc Fault Detection Device)
  • Υποχρεωτικό AFDD σε BD2/BD3/BD4
  • Φωτιά από ηλεκτρικά τόξα: σειράς vs παράλληλα

🔥 Γιατί Προστατευόμαστε από τα Θερμικά Φαινόμενα

Η ηλεκτρική ενέργεια μετατρέπεται σε θερμότητα όπου υπάρχει αντίσταση. Υπό κανονική λειτουργία αυτό είναι ελεγχόμενο· σε σφάλμα ή κακοτεχνία όμως η θερμότητα μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα, ανάφλεξη μονωτικών και πυρκαγιά.

Κύριες πηγές θερμικού κινδύνου:

  • Υπερφόρτιση αγωγών — ρεύμα μεγαλύτερο από την αμπεροφόρτιση
  • Χαλαρές ή οξειδωμένες συνδέσεις — τοπική αύξηση αντίστασης και υπερθέρμανση
  • Ηλεκτρικά τόξα από φθαρμένη μόνωση ή κακή επαφή
  • Ανεπαρκής αερισμός εξοπλισμού που παράγει θερμότητα

🌡️ Μέγιστες Θερμοκρασίες Αγωγών

Κάθε μονωτικό υλικό αντέχει συγκεκριμένη μέγιστη θερμοκρασία. Η αμπεροφόρτιση των καλωδίων (Ενότητα 7) υπολογίζεται ακριβώς ώστε να μην ξεπερνιούνται αυτά τα όρια.

ΜόνωσηΚανονική λειτουργίαΌριο βραχυκυκλώματος
PVC70 °C160 °C
XLPE / EPR90 °C250 °C
Όταν η μόνωση είναι PVC (70 °C), όλη η εγκατάσταση — διακόπτες, ρευματοδότες, ακροδέκτες — πρέπει να είναι κατάλληλη για τουλάχιστον αυτή τη θερμοκρασία.

🧱 Πυροδιαμερισματοποίηση & Στεγανοποίηση Διαβάσεων

Όταν καλώδια ή σωληνώσεις διαπερνούν δομικά στοιχεία που χωρίζουν πυροδιαμερίσματα (τοίχους, πατώματα), η οπή πρέπει να σφραγίζεται με πυράντοχο υλικό ισοδύναμου δείκτη πυραντίστασης — αλλιώς το άνοιγμα γίνεται δίοδος για φωτιά και καπνό.

  • Εσωτερική στεγανοποίηση καλωδιακών οδών (π.χ. εσχάρες, σωλήνες)
  • Διατήρηση του δείκτη πυραντίστασης του δομικού στοιχείου
  • Αποφυγή διέλευσης κυκλωμάτων από χώρους με κίνδυνο πυρκαγιάς ή έκρηξης

🔍 AFDD — Διάταξη Ανίχνευσης Ηλεκτρικού Τόξου

Πολλές πυρκαγιές ξεκινούν από ηλεκτρικά τόξα που δεν δημιουργούν αρκετό ρεύμα ώστε να ενεργοποιήσουν MCB ή ΔΔΡ — π.χ. ένα τσακισμένο καλώδιο ή μια χαλαρή επαφή σε ρευματοδότη. Η AFDD (Arc Fault Detection Device) ανιχνεύει την υπογραφή του τόξου και αποζεύγει.

Είδος τόξουΠού εμφανίζεται
Τόξο σειράςΣπασμένος αγωγός, χαλαρός ακροδέκτης
Παράλληλο τόξο (φάση–ουδέτερο/γη)Φθαρμένη μόνωση, υγρασία, βλάβη
  • Τοποθέτηση στην αρχή του κυκλώματος, σε σειρά μετά τον MCB
  • Συνιστάται ιδιαίτερα σε κυκλώματα ρευματοδοτών κατοικιών & υπνοδωματίων
  • Ενισχυμένη χρήση σε χώρους με υλικά εύφλεκτα ή δυσχερή εκκένωση

❓ Συχνές Ερωτήσεις

Διαφέρει η AFDD από το ΔΔΡ;
Ναι, είναι συμπληρωματικά. Το ΔΔΡ ανιχνεύει ρεύμα διαρροής προς γη (κίνδυνος ηλεκτροπληξίας). Η AFDD ανιχνεύει τη χαρακτηριστική κυματομορφή ενός τόξου (κίνδυνος πυρκαγιάς) — ακόμη κι όταν δεν υπάρχει διαρροή προς γη.
Γιατί η χαλαρή σύνδεση είναι επικίνδυνη;
Μια χαλαρή ή οξειδωμένη επαφή αυξάνει την τοπική αντίσταση. Εκεί η ισχύς P=I²R μετατρέπεται σε θερμότητα, η σύνδεση υπερθερμαίνεται και τελικά μπορεί να δημιουργήσει τόξο και ανάφλεξη — χωρίς ποτέ το ρεύμα να φτάσει σε τιμή που θα ρίξει τον MCB.